حساب ‌های انتظامی در حسابداری چیست؟

تیم محتوای فراپیام
زمان مطالعه : 12دقیقه دیدگاهها

همه چیز درباره حساب ‌های انتظامی در حسابداری

حساب های انتظامی

صاحبان شرکت‌ها و کسب و کارها معمولا با مسائل مالی زیادی برخورد دارند و باید حساب امور مالی خود را داشته باشند. به همین منظور آنها اشخاصی را استخدام می‌کنند تا به این موارد رسیدگی کنند. در واقع حسابداران با قوانین و روش‌های حسابداری به خوبی آشنایی دارند و می‌توانند مسائل مربوط به امور مالی را بررسی کنند.

ممکن است تصور کنید شغل حسابداری کار راحتی است و هر فردی از پس آن برمی‌آید؛ اما در واقع به خصوص در شرکت‌های بزرگ همواره مسائل و حساب‌هایی وجود دارند که باید فردی ماهر و باتجربه به آن‌ها رسیدگی کند. یکی از حساب‌هایی که معمولا شرکت‌ها با آن سروکار دارند، حساب‌های انتظامی هستند.

این حساب‌ها بدون ماهیت بوده و مربوط به دریافت چک و سفته هستند. در ادامه قصد داریم به بررسی بیشتر حساب‌های انتظامی و نکات مربوط به آن‌ها بپردازیم.

ماهیت حساب‌ ها در حسابداری به چه معنا است؟

اول از هر چیز برای مشخص کردن ماهیت حساب‌ها در حسابداری نیاز به رسم کردن یک ترازنامه داریم. در یک ترازنامه برخی از حساب‌ها در سمت راست و برخی دیگر در سمت چپ نوشته می‌شوند. در واقع جایگاه دارایی‌ها سمت راست ترازنامه و جایگاه بدهی‌ها در سمت چپ آن است.

حساب‌ها از نظر ماهیت به سه دسته بدهکار، بستانکار و بدون ماهیت تقسیم می‌شوند. اگر حساب‌های: دارایی جاری، هزینه‌ها، دارایی غیرجاری و بهای تمام شده در در سمت راست ترازنامه نوشته شوند ماهیت بدهکار دارند.

در صورتی که حساب‌های بدهی جاری، بدهی غیرجاری، درآمد و حقوق صاحبان سهام در سمت چپ و جزو زیر مجموعه‌های بدهی یا سرمایه نوشته شوند، ماهیت بستانکار دارند. اما یک نوع حساب هم وجود دارد که در دسته بدهکار و بستانکار جای نگرفته و بدون ماهیت است.

این حساب، حساب انتظامی نام دارد. در ادامه با این نوع از حساب بیشتر آشنا می‌شویم.

حساب انتظامی چیست؟

حساب‌های انتظامی برای نگهداری اسناد تضمینی یک شرکت مانند چک و سفته، جهت ایجاد شفافیت برای برخی از رویدادهای مالی به کار می‌روند. چنین حساب‌هایی در متن ترازنامه ثبت نشده و ممکن است فقط در ذیل ترازنامه به صورت یادداشت کوچکی آورده شوند.

در اصل حساب‌های انتظامی بدون ماهیت در نظر گرفته می‌شوند و زمانی استفاده می‌شوند که شرکت مورد نظر برای ضمانت یک چک یا سفته پرداخت می‌کند.

پس این حساب‌ها وصول شدنی نیستند و قرار است تنها به صورت وثیقه کاربرد داشته باشند. این حساب‌ها به دلیل همین بدون ماهیت بودنشان در ترازنامه یا صورت سود و زیان جایگاهی ندارند.

انواع تضمین در حساب‌ های انتظامی

پس گفتیم که حساب‌های انتظامی برای نگه داشتن اسناد تضمینی یک شرکت به کار می‌روند. اما سوالی که پیش می‌آید این است که انواع اسناد تضمینی یک شرکت چه هستند؟ معمولا بیشتر از هر چیزی برای ضمانت از چک استفاده می‌شود اما مثلا در معاملات دولتی، اغلب ضمانت نامه بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در زیر به برخی از اسناد تضمینی مهم که در حساب‌های انتظامی به کار می‌روند اشاره می‌کنیم:

  • سفته
  • چک
  • وجه نقد
  • ضمانت نامه بانکی
  • اسناد ملکی

حساب ‌های انتظامی چگونه ثبت می‌شوند؟

در یک طبقه‌بندی کلی حساب‌های انتظامی در زمان پرداخت دو نوع هستند. یا حساب‌های انتظامی به عهده شرکت با ماهیت بدهکار هستند یا طرف حساب انتظامی به عهده شرکت با ماهیت بستانکار است. حال اگر شرکتی اسناد انتظامی را دریافت کند، ثبت حساب انتظامی به صورت زیر است:

  • حساب‌های انتظامی به نفع شرکت: بدهکار
  • طرف حساب‎های انتظامی: بستانکار

اما اگر شرکتی اسناد تضمینی را به عنوان ضمانت پرداخت کند، ثبت حساب انتظامی به صورت زیر است:

  • حسابهای انتظامی به عهده شرکت: بدهکار
  • حسابهای انتظامی: بستانکار

بستن حساب‌ های انتظامی به چه صورت است؟

اول از همه باید گفت که منظور از بستن حساب صفر کردن مانده حساب است. بستن حساب‌ها اغلب در زمان دوره مالی و پایان دوره مالی انجام می‌گیرد.

در نتیجه برای بستن حساب‌های انتظامی لازم است که عملیات مربوط به رویدادهای طی دوره مالی و پایان دوره مالی مورد بررسی قرار گیرد. به علاوه برای بستن حساب‌های انتظامی لازم است اطلاعات مربوط به رویدادهای مالی جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل شوند.

ماهیت بدهکار در حسابداری چیست؟

ماهیت حساب ها

دارایی‌های یک شرکت شامل: موجودی کالاهای آن شرکت، دارایی‌های ثابت، وجوه نقدی، حساب‌های دریافتنی، هزینه‌ها و… است.

هر چیزی که به عنوان دارایی شرکت محسوب می‌شود در سمت راست ترازنامه نوشته می‌شود و دارایی‌ها و تمامی زیرمجموعه‌های آن ماهیت بدهکار دارند. اما ماهیت بدهکار در حسابداری چه معنی دارد؟ وقتی حسابی ماهیت بدهکار داشته باشد، افزایش در آن حساب باعث بدهکار شدن و کاهش آن باعث بستانکار شدن آن حساب می‌گردد.


همچنین بخوانید : بهترین نرم افزار حسابداری


منظور از ماهیت بستانکاری در حسابداری چیست؟

در شرکت‌ها و موسسات حساب‌هایی مانند: حقوق صاحبان سهام و درآمد، سرمایه، بدهی‌ها، پیش دریافت و… ماهیت بستانکاری دارند.

در چنین حساب‌هایی بر خلاف حساب‌ها با ماهیت بدهکار، هرگاه موجودی حساب ما افزایش یابد بستانکار می‌شویم و هرگاه کاهش پیدا کند بدهکار خواهیم شد. اما برخی از حساب‌ها هم ماهیت دوگانه دارند و در ترازنامه و معادلات حسابداری می‌توانند هم در سمت چپ هم سمت راست قرار بگیرند.

حساب‌ هایی با ماهیت خنثی در حسابداری

اگر یک حسابی هیچ گونه ماهیتی در حسابداری نداشته باشد، حسابی با ماهیت خنثی است و صرفا جنبه تعهد دارد. اگر چنان چه در چنین حساب‌هایی تغییراتی هم به وجود آید، این تغییرات رویداد مالی به حساب نمی‌آیند. حساب‌های انتظامی دقیقا در این دسته جای گرفته و از نظر حسابداری جزو حساب‌های خنثی محسوب می‌شوند. اگر می‌خواهید حساب‌های خنثی را تشخیص دهید باید به این سه ویژگی توجه داشته باشید:

  • در گزارش‌های مالی قید نمی‌شود و صرفا برای ارائه آمار مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • این حساب‌ها طرف هیچ حساب مالی قرار نمی‌گیرند.
  • ثبت یکسانی در حساب‌های دریافتی و پرداختی دارند.

آشنایی با چند ماهیت در حسابداری

  1. ماهیت خرید در حسابداری: ماهیت خرید در حسابداری به صورت بدهکار است. در واقع قیمت و هزینه کالاهایی که در یک دوره مالی خریداری شده‌اند، در حساب خرید ثبت می‌شوند. هر گاه کالا و خدمات را خریداری کنیم، حساب خرید ما افزایش یافته و بدهکار می‌شود.
  2. ماهیت فروش در حسابداری: فروش در حسابداری ماهیت بستانکار دارد. برای افزایش حساب فروش، آن شرکت یا موسسه باید کالا یا خدمات خودش را به فروش برساند. در این صورت حساب فروش ثبت بستانکار می‌خورد.
  3. ماهیت درآمد در حسابداری: حساب درآمد نیز ماهیتی بستانکار دارد پس در سمت چپ ترازنامه نوشته می‌شود. هر گونه درآمدی که از فروش کالا یا ارائه خدمات کسب شود، باعث افزایش سرمایه می‌شود.

خلاصه مقاله و نتیجه گیری

مقوله حسابداری و اصول حسابداری مبحث پیچیده و گسترده‌ای است و نیاز به دانش و مهارت بالایی دارد. شرکت‌ها و موسسات برای منظم کردن حساب‌های خود و افزایش بازدهی کارشان باید یک حسابدار باتجربه داشته باشند. در علم حسابداری با مفاهیمی مانند بدهی، سرمایه، وجوه نقدی، حساب‌های دریافتنی، هزینه‌ها و… سر و کار داریم.

برای نظم دادن به این حساب‌ها، معمولا حسابداران حساب‌ها را به سه دسته بدهکار، بستانکار و حساب خنثی یا بدون ماهیت تقسیم‌بندی می‌کنند. حساب‌های انتظامی در دسته حساب‌های خنثی طبقه‌بندی می‌شوند. این گونه حساب‌ها قابل وصول نیستند و تنها به صورت وثیقه کاربرد دارند.

این حساب‌ها در متن ترازنامه و سود و زیان هم قید نمی‌شوند. برخی از اسناد تضمینی که در حساب‌های انتظامی به کار می‌روند عبارتند از: چک، وجه نقدی، ضمانت نامه بانکی و سفته که البته در اکثر مواقع چک کاربرد بیشتری دارد.

 

نویسنده: تیم محتوای فراپیام

								
برچسب ها :
guest
0 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
مشاهده همه دیدگاه ها
مطالب مرتبط
دانلود کاتالوگ دمو