حسابداری منابع انسانی چیست؟

تیم محتوای فراپیام
زمان مطالعه : 12دقیقه دیدگاهها

حسابداری منابع انسانی

حسابداری منابع انسانی

حسابداری منابع انسانی دقیق­ ترین روش شناسایی ارزش اقتصادی و ریالی منابع انسانی به شمار می­رود. نیروی انسانی امروزه در بسیاری از کشورهای جهان، یکی از منابع سرمایه­ای بسیار ارزشمند است که مورد توجه مدیران نهادهای اجتماعی و واحدهای اقتصادی در جهت افزایش بازده و سطح عملکرد آنها مورد توجه قرار گرفته است.

انسان به عنوان یک منبع ارزشمند در تولید و ارائه خدمات نقش بسزایی را ایفا می­کند. هدف ما از این مقاله تبیین و اهداف حسابداری منابع انسانی است. پیشنهاد می­کنیم که تا پایان مقاله با ما همراه بمانید.

حسابداری منابع انسانی چیست؟

حسابداری منابع انسانی (Human resource accounting)  عبارت است از فرآیند شناسایی و گزارش سرمایه­گذاری­ های صورت گرفته در زمینه منابع انسانی یک سازمان که در حال حاضر از منظر حسابرسی متعارف، در نظر گرفته نشده­اند.

در واقع این گسترش اصول حسابداری است. ارزیابی منابع انسانی می­تواند در ثبت دقیق دارایی­های هر سازمان بسیار موثر باشد. به عبارت دیگر، حسابداری منابع انسانی فرآیندی برای اندازه­گیری هزینه­های سازمان جهت استخدام، انتخاب، آموزش و توسعه دارایی­های انسانی است.

اکثر شرکت­ها متوجه شده­اند که ارزشمندترین منابع آنها، منابع انسانی هستند و از این رو لازم است که برخی اقدامات جهت توسعه این منابع انجام شود. آنها سعی می­کنند که ارزیابی مالی افراد در سازمان را طی یک دوره زمانی خاص محقق سازند و همچنین اطلاعات مرتبط با نتیجه اقتصادی سرمایه­گذاری افراد را تفسیر نمایند.

اهداف

حسابداری منابع انسانی این امکان را به مدیریت می­دهد تا به گونه ­­ای موثر بر استفاده از منابع انسانی در سازمان نظارت کند و بتواند اطلاعات کافی را در مورد هزینه­ ها و ارزش جهت تصمیم­ گیری برای خرید، تخصیص، توسعه و نگهداری منابع انسانی فراهم آورد. به طور کلی اهداف حسابداری منابع انسانی به شرح زیر هستند:

ارائه اطلاعات مربوط به هزینه و ارزش منابع انسانی: هدف اصلی حسابداری منابع انسانی، ارائه اطلاعات هزینه و ارزش منبع انسانی از طریق اندازه­ گیری و شناسایی داده­ های مربوط به کارکنان یا مدیران شاغل در یک سازمان است.

– نظارت موثر بر استفاده از منابع انسانی: حسابداری منابع انسانی به سازمان کمک می­کند تا بهترین منابع انسانی را به خدمت درآورده و به طور مداوم عملکرد آنها را کنترل نماید. با این امر، این اطمینان حاصل می­شود که هرگونه مدیریت هزینه برای پیدا کردن، انتخاب یا آموزش کارکنان به درستی صورت گرفته است.

– تقدیر و استهلاک منابع انسانی: حسابداری منابع انسانی به عنوان یک سیستم حسابداری با کارکنان یک سازمان به عنوان بزرگترین سرمایه رفتار می­کند و سطح عملکرد و کیفیت آنها را ثبت می­نماید.

– اراده اطلاعات مربوط به هزینه و ارزش: همانطور که از نام حسابداری منابع انسانی برمی­آید، آن در شناخت هزینه­ های کارکنان برای استخدام، آموزش، پرداخت دستمزد و حقوق و سایر موارد در این زمینه فعالیت می­کند. تحلیل هزینه و ارزش صورت گرفته توسط این نوع حسابداری برای سازمان بسیار مفید است.


همچنین بخوانید : پر درآمد ترین شاخه حسابداری


مزایای حسابداری منابع انسانی

حساب داری منابع انسانی

حسابداری منابع انسانی به عنوان یکی از کارآمد ترین عوامل مولد در ایجاد درآمد موسسات و سازمان­ ها از مزایای زیر برخوردار می­باشد:

– کمک به تصمیم­گیری

حسابداری منابع انسانی در تصمیم­ گیری مناسب در مورد دارایی­ های انسانی در سازمان کمک می­کند:

  • آیا باید کارمند جدیدی استخدام نمود یا سطح کارمندان فعلی را ارتقا بخشید؟
  • آیا می­توان کارمندان را به مکان جدیدی منتقل نمود و با به صورت محلی، برخی را استخدام کرد؟
  • آیا برای آموزش کارمندان موجود در سازمان متحمل هزینه اضافی می­شوید یا مشاورانی را در خارج از شرکت استخدام می­کنید؟

– کمک به شناسایی نقاط ضعف یا نقاط قوت نیروی کار موجود

حسابداری منابع انسانی به شناسایی نقاط قوت و ضعف نیروی انسانی موجود در سازمان کمک می­کند. در واقع این مسئله به مدیریت تصمیم­ گیری موارد زیر کمک شایانی می­نماید:

  • برنامه­ریزی نیروی انسانی
  • آموزش و توسعه
  • نقل و انتقالات
  • تبلیغات
  • تعدیل نیروها

­- ارزیابی اثربخشی سیاست­ های منابع انسانی

پیاده­ سازی سیستم حسابداری منابع انسانی این امکان را به مدیریت می­دهد تا اثربخشی و کارایی منابع انسانی موجود در سازمان را ارزیابی کند. اگر مدیریت هزینه ­های زیادی را برای استخدام کارمندان متحمل شود، می­تواند روش استخدام را تغییر دهد.

– کمک به ارزیابی و قضاوت سرمایه­ گذاران در مورد سازمان

اطلاعات مربوط به هزینه و ارزش ارائه شده توسط سازمان­ های مختلف از طریق حسابداری منابع انسانی به سرمایه­ گذاران کمک می­کند تا شرکت مناسب را برای هدف سرمایه­ گذاری خود شناسایی نمایند.

– اندازه­ گیری بازده سرمایه گذاری

داده ­های منابع انسانی به اندازه­ گیری نرخ بازگشت سرمایه (ROI) کمک می­کند. سازمان با انتظاراتی که از این بازده حاصل می­کند می­تواند روی کارمندان خود سرمایه­ گذاری نماید. البته سازمان باید اطمینان حاصل نماید که بازده شرکت در مورد سرمایه­ گذاری منابع انسانی از سرمایه­ گذاری در زمینه استخدام، آموزش و توسعه بیشتر است.

حسابداری منابع انسانی در چه مواردی کاربرد دارد؟

حسابداری منابع انسانی نوعی از سیستم اطلاعاتی است که به مدیریت می­گوید در منابع انسانی در طول یک بازه زمانی مشخص چه تغییراتی رخ داده است. با این سیستم، منافع بسیاری نصیب سازمان ­ها خواهد شد و آنها می­توانند نرخ بازده سرمایه­ گذاری را در تمامی دارایی­ های سازمان تعیین نموده و مطابق با آنها برنامه­ ریزی­ های لازم را انجام دهند.

حسابداری منابع انسانی می­تواند در تصمیم­ گیری­ های مدیریتی زیر کاربرد داشته باشند:

  • تجزیه و تحلیل حجم معاملات صورت گرفته
  • تحلیل میزان پیشرفت کارکنان سازمان
  • بودجه­ بندی سرمایه­ ای
  • استخدام و گزینش نیروهای کارآمد
  • مدیریت موثر منابع

متدهای حسابداری منابع انسانی

امور مالی منابع انسانی

متدهای حسابداری منابع انسانی عبارتند از:

روش هزینه تاریخی (Historical Cost Method): تحت این روش، مجموع کل هزینه­ های مربوط به منابع انسانی به منظور کشف ارزش یک منبع انسانی محاسبه می­شود. این هزینه­ ها مواردی چون استخدام، انتخاب، آموزش، استقرار و توسعه منابع انسانی یک سازمان را در بر می­گیرند. این روش توسط Brummet، Flamholtz و Pyle معرفی شد و قدیمی­ترین روش ارزیابی منابع انسانی است.

– انواع روش هزینه تاریخی

  • هزینه تحصیل: منظور از هزینه تحصیل در حسابداری منابع انسانی، هزینه­ ای است که برای به دست آوردن نیروی انسانی در سازمان صرف می­شود.
  • هزینه یادگیری: هزینه­ ای که سازمان برای آموزش و توسعه کارمندان و مدیران متحمل می­شود.

ارزیابی این روش در منابع انسانی بسیار آسان بوده و کارفرمایان و مدیران می­توانند به راحتی آن را درک کنند. علاوه بر این، آن از مفهوم حسابداری سنتی که مطابق با هزینه­ ها با درآمد است پیروی می­کند. بازگشت سرمایه شرکت در منابع انسانی با این روش به راحتی قابل مقایسه است.

روش هزینه جایگزینی

منظور از هزینه جایگزینی، هزینه­ ای است که برای جایگزین کردن نیروی انسانی موجود با نیرویی که قادر به ارائه خدمات مشابه باشد، صرف می­شود. این روش توسط Rensis Likert و Eric G. Flamholtz معرفی شد.

روش قبلی یعنی روش تاریخی تنها هزینه فرورفته را در نظر می­گیرد و این برای محاسبه ارزش منابع انسانی و تصمیم­ گیری بر اساس آن، غیر مادی است. اما روش هزینه جایگزینی بسیار واقع­بینانه بوده و ارزش فعلی منابع انسانی را در صورت­ های مالی خود در نظر می­گیرد.

با این روش در حسابداری منابع انسانی به راحتی می­توان ارزش انسانی در روند قیمت را تنظیم نمود و ارزش واقعی را در زمان افزایش قیمت­ ها ارائه داد. اما به طور کلی هزینه جایگزینی نیروی انسانی با سیستم حسابداری سنتی مبتنی بر مفهوم هزینه سازگار نیست.

روش ارزش فعلی و ارزش اقتصادی

روش ارزش فعلی، درآمد آینده کارمندان را تا دوره بازنشستگی برآورد کرده و معمولا با نرخ تخفیفی هزینه سرمایه تخفیف می­یابد. روش ارزش اقتصادی که ارزش کارمند را نشان می­دهد بر مبنای خدمات آتی که از او تا زمان بازنشستگی انتظار می­رود محاسبه می­شود.

در حسابداری منابع انسانی و بر اساس این دو روش، ارزش یک منبع انسانی بر اساس سهم کارکنان سازمان تا زمان بازنشستگی آنها محاسبه می­شود. پرداختی که به کارمندان در قالب دستمزد، کمک هزینه و مزایای پرداخت می­شود تخمین زده شده و سپس تخفیف می­یابد تا به ارزش اقتصادی فعلی برسد.

با این روش حرکات شغلی کارمندان به خوبی رصد شده و امکان خروج آنها از سازمان به جز بازنشستگی یا مرگ، در نظر گرفته می­شود. لازم به ذکر است که با این روش، قضاوت در مورد سهم خدمات کارکنان آسان نبوده و نمی­توان شانس آنها را برای به کارگیری موقعیت­ های مختلف به راحتی تخمین زد.

روش ارزش­گذاری ضرایب

مطابق با روش­ های ارزش­ گذاری ضرایب هیچ رابطه مستقیمی میان هزینه تحمیل شده بر منابع انسانی و اینکه ارزش آن برای سازمان چقدر است وجود ندارد. ارزش منابع انسانی در اینجا به عوامل متعددی چون سطح انگیزه و نگرش کارکنان نسبت به کار و سازمان بستگی دارد.


همچنین بخوانید : تفاوت حسابداری و حسابرسی


سخن پایانی

حسابداری منابع انسانی فرآیندی است که تعیین دقیق سرمایه­ گذاری­ های انجام شده در منابع انسانی یک شرکت را در بر می­گیرد اما در عمل عادی حسابداری وجود ندارد. در واقع این فرآیند، کالبد شکافی داده­ های مربوط به نیروی کار و انتشار این داده­ ها بر عهده دارد.

هدف اصلی حسابداری منابع انسانی، کمک به متخصصین و مدیران ارشد در استفاده موثر و کارآمد از منابع انسانی یک سازمان است و آن اطلاعات مفیدی را در مورد دستیابی، توسعه، تخصیص، حفظ، پاداش و استفاده از منابع انسانی در اختیار مدیریت می­دهد.

علاوه بر این، سرمایه­ گذاری­ های پیشنهادی روی منابع انسانی و بر مبنای روش هزینه­ یابی با این حسابداری ارزیابی شده و می­توان با کمک مدل­ های بهای تمام شده یا جایگزینی، منابع انسانی را ارزیابی نمود و در گزارشات حسابداری یا صورت­ های مالی و مدیریت بررسی کرد. بی­تردید این ابزار ارزشمند، در راستای اتخاذ تصمیمات صحیح و سیر تحولات سازمان نقش بسیار حائز اهمیت است.

نویسنده: تیم محتوای فراپیام

								
برچسب ها :
guest
0 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
مشاهده همه دیدگاه ها
مطالب مرتبط
دانلود کاتالوگ